Menu

Jak dobrać moc paneli fotowoltaicznych?

Dobór mocy paneli fotowoltaicznych wygląda następująco: zamontuj na dachu tyle paneli fotowoltaicznych, ile zdołasz, biorąc pod uwagę dostępne miejsce i finanse. I raczej nie schodź poniżej 5 kWp. Dlaczego? Dowiesz się z artykułu!

Opublikowane przez Dawid Kaczmarczyk

Ostatnia edycja: 15/09/2022

Czas lektury: 13 min

Od kwietnia 2022 roku znika system opustów, a dotychczasowe sposoby wyliczania mocy instalacji fotowoltaicznej dla prosumentów tracą na ważności. Co się zmieniło?

Wedle poprzednich zasad obniżenie rachunków do poziomu, gdzie płaci się tylko opłaty stałe, było zarówno celem instalacji, jak i ograniczeniem jej mocy. Im większa instalacja, tym bardziej była ona opłacalna, ale gdy już maksymalnie obniżono rachunki, nie było sensu dokupować kolejnych modułów. Teraz jest inaczej - z odpowiednio dużą instalacją możesz obniżyć rachunki do zera, a nawet otrzymać gotówkowy zwrot.

Jaka moc paneli fotowoltaicznych?

Po zmianach prawnych usuwających system opustów moc paneli fotowoltaicznych należy dobrać tak, by po prostu przyniosła jak najwięcej pieniędzy. Sprowadza się to do zamontowania jak największej ilości paneli fotowoltaicznych na tej części dachu, gdzie jest dużo słońca i gdzie nie ma cienia.

Warto zainwestować w instalację fotowoltaiczną dużej mocy, ponieważ:

  • Można na niej zarobić, a nie tylko obniżyć rachunki.
  • Większa instalacja = mniejsza cena każdego modułu.
  • Twoje następne auto pewnie będzie elektryczne.
  • Twoje następne źródło ciepła to pewnie będzie pompa ciepła.
  • Rozbudowa instalacji fotowoltaicznej jest trudna.

Oczywiście żeby panele fotowoltaiczne miały odpowiednią wydajność, muszą być zainstalowane w odpowiedni sposób i w miejscu, które się do tego nadaje. Nie należy montować ich w cieniu i trzeba zostawić miejsce od skraju dachu.

Przy tym nie chcemy powiedzieć, że instalacje fotowoltaiczne małej mocy nie są opłacalne. Chcemy jednak zwrócić uwagę, że nie będą się tak opłacać, jak dotychczas. W porównaniu do większej instalacji oferują dłuższy zwrot inwestycji oraz mniejsze zyski w ciągu 25 lat.

Infografika ukazująca opłacalność fotowoltaiki w zależności od rozwiązań i mocy instakacji.

Gdy już monterzy zapakują wszystko na furgonetkę, przyjadą do Ciebie i wejdą na dach, dołożenie kilku modułów to dla nich żaden koszt. Stąd w instalacjach 2-3 kWp montaż każdego modułu kosztuje dość sporo. Dlatego nawet jeśli nie masz dużego zużycia prądu, to i tak opłaca się zamontować co najmniej 5-6 kWp. Najlepiej porównaj kilka ofert od dobrych instalatorów i wybierz tę, która Ci najbardziej odpowiada.

Dowiedz się w 60 sekund czy fotowoltaika Ci się opłaci

Jak mocno nachylony jest Twój dach?

Nachylenie dachu wpływa na koszt instalacji

Płaski

0 - 5 stopni

Prawie płaski

5-25 stopni

Normalnie nachylony

25 - 35 stopni

Bardzo nachylony

Pow. 35 st.

Powyżej zawarto wiele odważnych tez. Zanim je szczegółowo omówimy, odpowiedzmy sobie na pytanie:

Co oznacza moc paneli fotowoltaicznych?

Moc w urządzeniach elektrycznych to iloczyn napięcia i natężenia prądu pobieranego lub generowanego przez dane urządzenie. Moc wyraża się w watach [W], a 1000 watów to kilowat [kW]. Jednak mówiąc o mocy paneli fotowoltaicznych, możemy mieć na myśli jedną z trzech rzeczy: moc nominalną, moc maksymalną lub moc rzeczywistą.

  • Moc nominalna lub maksymalna, to taka, którą osiąga moduł w warunkach testowych STC. Wyraża się w Wp, (czyli w watach w peaku, inaczej w szczycie).

Wynik testu STC zaokrągla się, stąd gdy na testach dany moduł wygeneruje 381 watów, to dostaje etykietę, że ma moc 380 Wp. Instalacja złożona z 10 takich modułów ma 3800 Wp mocy, inaczej 3,8 kWp. Warunki testowe nie występują na Twoim dachu, stąd instalacja 1 kWp nigdy tak naprawdę nie osiągnie 1 kW mocy.

Analogia: Silnik Twojego samochodu ma 80 kW mocy, bo tyle wyszło mu na testach. Gdy stoi zaparkowany, to dalej ma tyle mocy, mimo, że w tej chwili w ogóle nie działa.

Ile paneli fotowoltaicznych na 1 kWp?

1 kWp mocy to jakieś 2–3 moduły fotowoltaiczne, w zależności od ich rozmiaru i sprawności. Mniejszy moduł ma rozmiar 1,6 x 1 metra, a większy 2 x 1 metr.

  • Moc rzeczywista, czyli taka, jaką faktycznie w tym momencie osiąga instalacja. Możesz tę informację uzyskać z inwertera. Tam wyrażona jest w kilowatach [kW]. Niektóre systemy (np. Solaredge) umożliwiają monitorowanie każdego modułu z osobna. Moc osobnych modułów podawana będzie w watach.

Rzeczywista moc instalacji fotowoltaicznej zależy od warunków, przede wszystkim od natężenia promieniowania i temperatury. Latem fotowoltaika generuje 5 razy więcej prądu niż zimą. Nocą nie ma słońca, a moc wynosi 0 W. Po roku mierzenia mocy rzeczywistej instalacji można określić jej:

  • Wydajność, czyli to, ile kWh energii rocznie wyprodukuje 1 kWp instalacji. kWh, czyli kilowatogodziny, są jednostką ilości energii elektrycznej tak, jak litr to jednostka ilości wody, a kilometr to jednostka odległości.

Wydajność zależy od sposobu zamontowania i od jakości samych modułów. Panele fotowoltaiczne zamontowane na południe wyprodukują więcej kWh rocznie, niż te zamontowane na wschód. Bardziej wydajne moduły lepiej radzą sobie z temperaturą i lepiej działają w warunkach niskiego napromieniowania, czyli gdy słońce jest za chmurami. Przekłada się to na wyższe uzyski, czyli więcej wyprodukowanych kWh w skali roku.

Zależność między mocą i uzyskami z jednego modułu, a mocą i uzyskami z całej instalacji ukazuje poniższa grafika.

Infografika tłumacząca czym jest moc paneli fotowoltaicznych.

Moc instalacji fotowoltaicznej to suma mocy wszystkich paneli fotowoltaicznych wchodzących w skład instalacji. Jak możesz oszacować, jaką moc paneli fotowoltaicznych będziesz w stanie zmieścić na swoim dachu? Zobaczmy!

Jak obliczyć moc paneli fotowoltaicznych?

Z obecnym dorobkiem techniki na 10 metrach kwadratowych dachu jesteś w stanie zmieścić jakieś 2 kWp instalacji. Wzór na moc paneli fotowoltaicznych na Twoim dachu wygląda więc następująco:

Moc instalacji fotowoltaicznej [kWp] = Nasłoneczniona powierzchnia dachu [m2] / 5

Oczywiście to metoda do ogólnego zorientowania się w temacie. Dokładną prezentację wyglądu instalacji na Twoim dachu przedstawi Ci Twój instalator w swojej ofercie. Może to wyglądać następująco:

Projekt instalacji fotowoltaicznej wykonany w specjalnym programie

Fragment oferty na instalację fotowoltaiczną dla firmy. Dzięki uprzejmości Nova Energy.

Zauważ, że w powyższym projekcie rozmieszczono maksymalnie dużo paneli fotowoltaicznych, ale tylko na tej części dachu, gdzie nie ma cienia. Cień to najgorsza rzecz w fotowoltaice i należy go unikać. Zwróć też uwagę, że na powyższym projekcie paneli fotowoltaicznych nie umieszczano do samego skraju dachu, tylko zachowano pewien odstęp.

Odkąd nie ma systemu opustów, nie ma już “poprawnej” ani “idealnie dobranej” mocy instalacji fotowoltaicznej.

Jeśli masz duże zużycie energii, to jest:

  • Masz ogrzewanie na prąd, np. pompę ciepła, grzejniki akumulacyjne lub promienniki podczerwieni.
  • Masz bojler elektryczny albo pompę ciepła do c.w.u.
  • Pracujesz w domu w dzień (albo myślisz o instalacji dla przedsiębiorstwa).

Po prostu zamontuj na dachu tyle modułów, ile możesz sensownie zmieścić, albo na ile Cię stać, przy czym rozsądne minimum to 5-6 kWp. Jeżeli nie chcesz zapełniać całego dachu, bo masz ograniczony budżet, to po prostu zainwestuj w fotowoltaikę tyle, ile możesz. Żeby optymalnie wydać pieniądze, porównaj co najmniej 3 oferty od dobrych instalatorów z Twojej okolicy. Możemy Ci zaproponować kilka opcji. Bezpłatnie!

Porównaj wyceny i oszczędź do 30%

Wystarczy poświęcić 60 sekund na wypełnienie jednego krótkiego formularza, a skontaktujemy Cię z kilkoma firmami w Twojej okolicy. Porównaj kilka ofert za darmo, bez zobowiązań!

location

check W 60 sekund

check Za darmo

check Do 30% oszczędności

Mniejsza, czy większa moc instalacji fotowoltaicznej – co lepsze?

Im większa instalacja, tym większa produkcja, a każdy panel kosztuje mniej. Mniejsze instalacje z kolei mają wyższą autokonsumpcję, ale nie zmienia to faktu, że większa instalacja to większe korzyści.

  • Instalacja fotowoltaiczna małej mocy (2- 4 kWp) będzie się opłacać, a jej koszt zwróci się po pewnym czasie, jednak rachunki za prąd dalej mogą być dość wysokie, a montaż każdego modułu będzie sporo kosztował.
  • Instalacja fotowoltaiczna mocy 5-6 kWp kosztują znacznie mniej za panel, więc jest to minimalna zalecana moc.
  • Instalacja fotowoltaiczna większej mocy (>6kWp) wyraźnie obniży Ci rachunki, a może nawet przyniesie Ci pieniężny zwrot nadwyżek wartości energii oddanej przez Ciebie do sieci!

Spróbujmy to wykazać, porównując instalację małą i dużą!

Moc instalacji pv Cena brutto Cena za kWp Auto-
konsumpcja
Roczna produkcja ~Roczne zyski Okres zwrotu
3 kWp 17 000 zł 5,1 tys zł 25% 3000 kWh 1200 zł ~14 lat
10 kWp 42 000 zł 4,2 tys zł 10% 10000 kWh 3500 zł ~12 lat

A prawdziwą różnicę w zyskach widać po 25 latach. Widać to na przedstawionym poniżej wykresie:

Wykres porównujący okres zwrotu i zyski w ciągu 25 lat dwóch instalacji fotowoltaicznych - instalacji o małej mocy i instalacji fotowoltaicznej większej mocy

Według tej symulacji większa instalacja zarobi w skali 25 lat 60 000 zł, a mniejsza - 19 000 zł.

Naprawdę, ale to naprawdę przewymiarowana instalacja fotowoltaiczna to taka, która generuje dużo więcej nadwyżek, niż możesz wypłacić. (Szczegóły znajdziesz artykule omawiającym zmiany po 2022 roku). Taka instalacja raczej nie zmieści się na Twoim dachu, ale jeśli planujesz postawić instalację na gruncie, to nie będziesz miał takich ograniczeń.

Wzór na moc instalacji fotowoltaicznej w zależności od zużycia energii

Oto wzór na maksymalną sensowną wielkość instalacji fotowoltaicznej w zależności od Twojego rocznego zużycia energii.

Moc instalacji fotowoltaicznej [kWp] = {(Z*A)+[120% Z*N/(Cs/Ck)]}/P

Wzór na moc instalacji fotowoltaicznej

Z - roczne zużycie energii [kWh]
A - autokonsumpcja [%]
P - roczna produkcja z 1 kWp w miejscu instalacji [kWh]
N - nadwyżki [%], to jest odwrotność autokonsumpcji
Cs - średnia cena sprzedaży prądu [zł]
Ck - średnia cena kupna prądu [zł]
120% - dajemy ten współczynnik, bo tyle maksymalnie możesz otrzymać pieniężnego zwrotu

Jeśli przyjmiemy, że 1 kWp wyprodukuje rocznie 1000 kWh, będziesz mieć 20% autokonsumpcji, a cena sprzedaży prądu wynosi 0,45 ceny kupna, to wówczas:

Moc paneli fotowoltaicznych [kWp] = roczne zużycie energii [kWh] / 450

Przy czym jeśli chcesz zamontować instalację fotowoltaiczną na gruncie, to zapewne będziesz korzystać z paneli dwustronnych, a wówczas bardziej odpowiedni będzie ten wzór:

Moc paneli fotowoltaicznych [kWp] = roczne zużycie energii [kWh] / 550

Ale skąd masz wiedzieć, że Twoje zużycie energii nie wzrośnie za kilka lat, bo na przykład kupisz pompę ciepła lub samochód elektryczny? Skąd masz wiedzieć, jak się będzie kształtowała Twoja autokonsumpcja? Może za kilka lat magazyny energii staną się naprawdę tanie?

Wreszcie, jak będzie kształtować się cena energii elektrycznej na przestrzeni lat? To o tyle ważne, że od 2022 roku rozliczasz nie ilość oddanej energii, a jej wartość. Podobnie jak elektrownia sprzedajesz energię po cenie sprzedaży energii z giełdy (przy czym ty nie płacisz za to podatku). Z kolei kupujesz energię po cenie kupna (tej, którą znasz z rachunku). Po roku rozliczeniowym zakład energetyczny porównuje wartość energii, którą kupiłeś i sprzedałeś, a następnie na tej podstawie przygotowuje wyrównanie rachunku lub wypłaca pieniądze.

Warto wiedzieć: Cena sprzedaży energii na giełdzie nieustannie się zmienia i jest zupełnie poza Twoją kontrolą. Dlatego też zalecamy maksymalne wykorzystanie przestrzeni dachu.

Tak wygląda sensownie wykonana instalacja fotowoltaiczna:

Zdjęcie instalacji fotowoltaicznej.

Optymalnie wykorzystana powierzchnia dachu. Dzięki uprzejmości Nova Energy.

Przyznaj, że tak zrobiona instalacja fotowoltaiczna wygląda po prostu ładnie. A teraz pomyśl, że ktoś nie zamontował jednego modułu dlatego, bo według jakichś wyliczeń tak byłoby lepiej. Harmonia zostałaby zaburzona, a dach wyglądałby po prostu źle.

Sprawdź, ile kosztuje instalacja PV w Twojej okolicy

Mój kod pocztowy:

location

za prąd płacę:

zł/mies.

Moc paneli fotowoltaicznych w Polsce

Jak powiedzieliśmy wyżej, panele fotowoltaiczne w Polsce wygenerują średnio 1000 kWh. Wynika to z danych satelitarnych udostępnianych przez PVGis - narzędzie do określania produkcji z fotowoltaiki udostępnione przez Komisję Europejską. Oczywiście dokładny wynik zależy też od innych czynników i tak dla regionu województwa łódzkiego PVGis pokazuje, że:

  • 1 kWp na dachu na południe: 990 kWh rocznie
  • 1 kWp na dachu na wschód / zachód: 780 kWh rocznie
  • 1 kWp na gruncie: 1025 kWh rocznie

Dodatkowo jeśli na gruncie zastosujesz panele dwustronne i przygotujesz odpowiednio podłoże, to 1 kWp może wygenerować nawet 1150 kWh rocznie.

Zapamiętaj!

Wystarczy, że zapamiętasz poniższe fakty:

  • 1 kWp to ~2-3 panele fotowoltaiczne, w zależności od ich rozmiaru
  • W Polsce 1 kWp wyprodukuje rocznie ~1000 kWh energii elektrycznej. 2 kWp z kolei dostarczą 2000 kWh i tak dalej…
  • Przy czym ze względu na system rozliczenia tej energii z zakładem energetycznym im więcej modułów fotowoltaicznych, tym lepiej.
  • Wydajność zależy od jakości elementów instalacji i jakości montażu. Sprawdź nasze recenzje paneli fotowoltaicznych i inwerterów, by dobrać najlepszy sprzęt oraz poproś o darmowe wyceny, by znaleźć najlepszego instalatora z okolicy.

Z każdym rokiem popularność zdobywają też magazyny energii. W jaki sposób dobrać magazyn energii do instalacji fotowoltaicznej?

Dobór magazynu energii do instalacji fotowoltaicznej

Z zasady nie warto myśleć o magazynie energii, dopóki jest jeszcze miejsce na dachu na więcej paneli fotowoltaicznych. Fotowoltaika jest bardziej opłacalna i bardziej ekologiczna. Uważamy też, że jeśli już kupujesz magazyn energii, to warto dokupić system zasilania awaryjnego.

Amerykański instytut NREL podzielił instalacje z fotowoltaiką i magazynem energii montowane w USA na dwie grupy, które nazwał “mniej odporne” i “bardziej odporne”.

System mniej odporny System bardziej odporny
Instalacja fotowoltaiczna [kWp] większa niż magazyn energii [kWh]. Magazyn energii [kWh] większy niż instalacja fotowoltaiczna [kWp]

Przykład:
Moc fotowoltaiki - 7 kWp
Pojemność magazynu - 5 kWh

Przykład:
Moc fotowoltaiki - 7 kWp
Pojemność magazynu - 20 kWh

Cechy:

  • Tańszy
  • Szybszy zwrot instalacji
  • Zasilanie wybranego obwodu

Cechy:

  • Droższy
  • Dłuższy okres zwrotu
  • Dłuższa żywotność magazynu
  • Zasilanie całego domu

W związku z tym instalatorzy często proponują opcję 1 kWh za jeden kWp instalacji fotowoltaicznej. Powiększanie magazynu energii o kolejne kWh ma coraz mniejszy wpływ na średnią autokonsumpcję, stąd mniejsze magazyny są początkowo bardziej opłacalne. Jednakże większe magazyny pracują wolniej i mniej się zużywają, stąd mają dłuższą przewidywaną żywotność.

Bardziej odporny wariant zasili cały dom i wszystkie urządzenia przez kilka dni, nawet przy bardzo kiepskiej pogodzie, gdy fotowoltaika będzie ładować akumulator tylko z ułamkiem mocy. Kluczowy szczegół - na czas awarii w ogóle nie zmieniasz swoich zwyczajów i dalej zużywasz tyle prądu, ile chcesz.

Jednak mniejszy magazyn energii również może zasilić Twój dom przez kilka dni, nawet przy kiepskiej pogodzie. Wystarczy, że ograniczysz zużycie prądu tylko do krytycznie ważnych urządzeń, oświetlenia, lodówki i telefonów komórkowych.

Bardziej precyzyjny dobór magazynu energii z zasilaniem awaryjnym do Twojego domu wymaga określenia, jakie urządzenia chcesz zasilać i przez jak długo, zakładając najgorszy scenariusz. W tym pomogą Ci nasi instalatorzy.

Powiązane artykuły, które mogą Ci się spodobać

Czas lektury 4 min

Czytaj dalej arrow

Czas lektury 3 min

Czytaj dalej arrow

Czas lektury 7 min

Czytaj dalej arrow

Czas lektury 4 min

Czytaj dalej arrow