Menu

Panele fotowoltaiczne - (prawie) wszystko na temat

Jak odróżnić dobre panele od tych złych? Czym kierować się w ich wyborze?

Opublikowane przez Dawid Kaczmarczyk

Ostatnia edycja: 20/07/2021

Czas lektury: 39 min

Mimo, że panele fotowoltaiczne to nie jest przesadnie złożony sprzęt, ich działanie opisuje cały szereg różnych parametrów. Ponadto każdy sprzedawca zachwala swoje produkty, zwracając uwagę na szczegóły, którymi ich panel różni się od innych. Ale co tak naprawdę się liczy przy wyborze paneli? Co musisz wiedzieć, żeby dokonać świadomego wyboru?

Jeśli poszukujesz ogólnej wiedzy o fotowoltaice, lepiej sprawdź ten artykuł.

MIT #1 - "moduły 400 Wp są lepsze niż 330 Wp"

To mit. Moduły o mocy 400, albo i 500 Wp są zazwyczaj fizycznie większe, zatem nie są w rzeczywistości bardziej sprawne od mniejszych modułów o mocy 330 Wp. To tak, jakby ktoś Ci powiedział, że chleb jest lepszy od bułki, bo jest większy. To lep, na który zbyt łatwo się łapiemy. Tymczasem małe moduły mają szereg zalet - łatwiej je rozplanować na dachu, łatwiej bezpiecznie zamontować i mniej się wyginają pod obciążeniem.

Jakie panele fotowoltaiczne?

Po pierwsze, nie przejmuj się za bardzo! Wybór między jedną, a drugą marką jest ważny, ale zwykle nie ma krytycznych konsekwencji. Po prostu otrzymujesz to, za co płacisz. Wyłożysz dużo kasy - dostajesz produkt, który przetrwa wszystko. Kupisz coś ze średniej półki i też nic raczej się nie stanie, a zyski będą wyższe. Po prostu nie kupuj najtańszych paneli nieznanych marek i wszystko powinno być ok.

Jeśli potrzebujesz więcej szczegółów, oto podręczna ściągawka tego, na co warto zwracać uwagę przy wyborze paneli fotowoltaicznych:

Wykres przedstawiający co jest ważne, a co nie przy wyborze paneli fotowoltaicznych.

Przedstawiciel handlowy Ci tego nie powie ;-)

I to tak naprawdę tyle. Zwracaj uwagę przede wszystkim na czynniki zaznaczone na zielono i żółto. Kwestie na pomarańczowo są drugorzędne, a tymi na czerwono zazwyczaj nie musisz się przejmować.

Ale dlaczego tak jest? W dalszej części artykułu wytłumaczymy po kolei wszystkie te czynniki. Ale najpierw ramka o poszczególnych markach.

Producent Wynik Niezawodność Wydajność Wiarygodność Opłacalność

Jak interpretować to zestawienie?
Wszystkie z firm w powyższym zestawieniu są godne polecenia.

Jeśli chcesz oszczędzić sobie czasu, to po prostu trzymaj się wyżej wymienionych marek, a jeśli interesuje Cię jakaś konkretna, przeczytaj jej recenzję. Po prostu kliknij w jej link z jej tytułem, lub znajdź ją w pasku nawigacji.

Jak już zapewne zauważyłeś, na samym szczycie powyższego wykresu jest 'Instalator'. Powód jest jeden - nieprawidłowo zamontowana instalacja fotowoltaiczna to nie zysk, a kłopot. Dlatego też, jeśli chcesz mieć pewność, że wybierzesz właściwego instalatora, możesz wypełnić poniższy formularz - połączymy Cię z kimś sprawdzonym.

Porównaj wyceny i oszczędź do 30%

Wystarczy poświęcić 60 sekund na wypełnienie jednego krótkiego formularza, a skontaktujemy Cię z kilkoma firmami w Twojej okolicy. Porównaj kilka ofert za darmo, bez zobowiązań!

location

check W 60 sekund

check Za darmo

check Do 30% oszczędności

(Dużo) więcej informacji o poszczególnych markach znajdziesz w naszym artykule o producentach paneli słonecznych . Która marka produkuje najbardziej wydajne panele? Kto daje najdłuższą gwarancję? Która firma jest najbardziej stabilna? To wszystko i o wiele więcej znajdziesz w tamtym artykule.

Zagrożenia realne vs. urojone dla paneli fotowoltaicznych

Na początek przyjrzyjmy się najczęściej występującym usterkom. W ten sposób oddzielimy sprawy, których naprawdę trzeba dopilnować od nieuzasadnionych obaw.

Cień - wróg fotowoltaiki

Panele fotowoltaiczne nienawidzą cienia. Nie mają nic przeciwko sytuacji, gdy słońce jest za chmurami lub gdy z rana nie od razu są na słońcu. Ale gdy część modułu jest w pełnym słońcu, a część nie, to w środku modułu powstaje bardzo wysoka temperatura. Na szczęście panele nie są bezbronne. Rolę cichego bohatera spełniają diody bocznikowe. Dioda bocznikowa wyłącza zanieczyszczoną część modułu, dzięki czemu temperatura tam nie wzrasta i nie uszkadza ogniw. To zabezpiecza je na przykład przed ptasim guanem i innymi okazjonalnymi źródłami cienia.

Niestety diody bocznikowe nie są nieśmiertelne. Jeśli panel jest zainstalowany w takim miejscu, że jest codziennie zacieniany, diody bocznikowe prędzej czy później się zepsują, a to, bez większej przesady, jest początek końca.

Z tego powodu jeśli cienia nie da się uniknąć, radzimy zastosować mikrofalowniki lub optymalizatory mocy. Zmniejszają one negatywny wpływ cienia na moduł i na całą instalację.

Pozostałe problemy fotowoltaiki

Co, oprócz cienia zagraża modułom? Instytut TÜV Rheinland wraz z SolarBankability zebrali dane dotyczące przyczyn usterek paneli w farmach fotowoltaicznych (gdzie cień raczej nie jest problemem). Wyniki są następujące:

10 najpoważniejszych problemów paneli fotowoltaicznych według TÜV Rheinland

Fragment raportu "Technical Risks In PV Projects". Dzięki uprzejmości TÜV Rheinland oraz SolarBankability.

Możliwe, że nasuwają Ci się pytania. Dokładne omówienie tego wykresu znajdziesz tutaj . Tutaj poprzestaniemy na ogólnych wnioskach.

Najgorszym wrogiem dla paneli fotowoltaicznych jest niewłaściwa instalacja. Jeśli jest to tak duże zagrożenie dla farm fotowoltaicznych, to tym bardziej dla instalacji domowych!

Większość pozostałych problemów wynika z niskiej jakości wykonania paneli lub użytych materiałów.

Być może dziwi Cię, że w powyższym wykresie nie ma mowy o mikropęknięciach ogniw. Otóż te są niewidoczne gołym okiem i chociaż od razu zmniejszają uzyski, to stanowią też jakby stadium pośrednie innych, "poważnych" usterek. Prowadzą do ślimaczych ścieżek, hotspotów, rzadziej do pękania szyby. Podkreślamy tu ich znaczenie, bo w dalszej części artykułu będziemy wspominać o pewnych rozwiązaniach konstrukcyjnych, które oudparniają moduły fotowoltaiczne na mikropęknięcia.

Zwróć uwagę, że nawet jeśli te problemy występują, początkowo mają raczej niewielki wpływ na wydajność panelu (patrz czerwony słupek).

Jeśli więc kupisz w miarę dobre panele i zatrudnisz profesjonalnego instalatora oraz będziesz w miarę dbał o ich czystość, to wszystko powinno być ok.

A co z gradem, śniegiem, uderzeniem piorunów?

Jak widzisz z tego wykresu, nie są to główne zmartwienia inwestorów w farmy fotowoltaiczne, dlaczego więc Ty miałbyś się o to martwić? W tym samym dokumencie TÜV Rheinland stwierdza, że "pioruny, burze i gradobicia powodują spadek mocy zaledwie w przypadku 10% modułów elektrowni i wydają się obniżać całkowitą moc systemu o mniej niż 1%". Więcej informacji znajdziesz tutaj .

Dobry i uczciwy instalator dobierze Ci też panele o właściwej sprawności, dopasowane do Twoich potrzeb. Spokojnie możesz poprzestać na tej wiedzy i wypełnić poniższy kalkulator, a my skontaktujemy Cię z wartościowymi instalatorami z Twojej okolicy.

Oferty od dobrych instalatorów z Twojej okolicy + symulacja od ręki

Jak mocno nachylony jest Twój dach?

Nachylenie dachu wpływa na koszt instalacji

Płaski

0 - 5 stopni

Prawie płaski

5-25 stopni

Normalnie nachylony

25 - 35 stopni

Bardzo nachylony

Pow. 35 st.

Rodzaje paneli fotowoltaicznych

Na rynku istnieje sporo odmian modułów fotowoltaicznych, jednak zdecydowanie więcej je łączy, niż dzieli.

Konstrukcja daje pewne informacje na temat modułu, ale nie jest najważniejszym czynnikiem. Instytut PVEL wielokrotnie podkreśla, że od zastosowanych rozwiązań ważniejszy jest odpowiedni dobór materiałów i kontrola jakości w fabryce.

Chodzi o to, że dwa moduły mogą mieć identyczny projekt, ale jedna fabryka ma dobry park maszynowy i lata doświadczenia w ich produkcji, a w drugiej są składane przez ludzi i to od niedawna. Mimo podobnej budowy to nie będzie ta sama jakość i powtarzalność konstrukcji.

Wiedząc to omówmy różne typy budowy paneli słonecznych.

Czym różnią się panele monokrystaliczne i panele polikrystaliczne?

Różnią się tym, że monokrystaliczne umożliwiają uzyskanie wyższej sprawności, czyli mogą wyciągnąć więcej mocy z metra kwadratowego instalacji, co jest bardzo ważne w przypadku instalacji dachowych. Ponadto moduły monokrystaliczne są nieco bardziej odporne na mikropęknięcia. Nic dziwnego, skoro monokryształy to jednolita masa, a polikryształy to scalony zbitek mniejszych kawałków krzemu.

Z drugiej strony panel polikrystaliczny o mocy 300Wp to właściwie to samo co panel monokrystaliczny 300Wp (o ile mają te same rozmiary). Ogniwa polikrystaliczne są też nieco tańsze w produkcji.

Kolejna różnica różnica, dla niektórych istotna, to wygląd. Ogniwa polikrystaliczne są niebieskie, a monokrystaliczne czarne z białymi kropkami. Można też kupić panele fotowoltaiczne monokrystaliczne bez białych kropek - poświęcimy im następny nagłówek.

Panele fotowoltaiczne FULL BLACK - mają sens?

Panele fotowoltaiczne FULL BLACK to panele monokrystaliczne z czarnym tłem, przez co pozbawione białych kropek. Wpływa to korzystnie na wygląd, jednak niekorzystnie na wydajność, bo czarne powierzchnie mocniej się nagrzewają, a panele słoneczne nie lubią wysokiej temperatury.

Różnicę najlepiej widać w bezchmurną pogodę:

  • panele polikrystaliczne na dachu - wygląd Polikrystaliczne
  • panele monokrystaliczne na dachu - wygląd Monokrystaliczne
  • panele full-black na dachu - wygląd Full-black

Nie chodzi tutaj o to, że panele full-black nie mogą być wydajne, bo mogą, ale ze względu na konieczność zastosowania lepszych ogniw są droższe od zwykłych paneli takiej samej mocy.

Ogniwa fotowoltaiczne cięte na pół i całe

KIlka lat temu REC wpadło na pomysł, że jeśli przetnie się ogniwo na pół i ułoży w dwa bloki, to zmniejszy to wewnętrzną rezystancję i zwiększy odporność na temperaturę. Teraz z tego rozwiązania korzysta niemal cały przemysł fotowoltaiczny.

Ponieważ ogniwa cięte na pół dają nieco więcej mocy z metra kwadratowego bez wyraźnego zwiększenia ceny, tego typu moduły podbiły rynek instalacji dachowych.

Ułożenie tych ogniw w dwa bloki w pewnych warunkach zmniejsza straty związane z cieniem, ale te warunki raczej nie występują na dachu spadowym, a dotyczą sytuacji, gdy jeden rząd modułów zasłania wieczorem rząd modułów za nim. Korzyść z tego jest zatem na dachach płaskich i na instalacjach gruntowych.

Ogniwa cięte na pół są też nieco bardziej odporne na mikropęknięcia ogniw. Z drugiej strony są nieco bardziej narażone na rozwarstwienie. Różnica nie jest duża i może wynikać z tego, że wielu producentów zaczęło wytwarzać tego typu moduły od niedawna.

Przykładowy moduł:

Panele fotowoltaiczne half-cut od Qcells- wygląd


Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 12 lat gwarancji produktu
  • Opcja przedłużenia gwarancji produktu do 25 lat - za opłatą
  • Ogniwa cięte na pół
  • Wiele busbarów

Panele małe, duże i bardzo duże

Przestrzeń na dachu, która dobrze nadaje się pod instalację fotowoltaiczną może być ograniczona przez komin, jaskółkę i podobne rzeczy rzucające cień. Cienia należy unikać jak ognia. Dlatego odpowiednie rozplanowanie instalacji na dachu jest ważne. Czy jednak moduły o ogromnej mocy, na przykład 550 Wp, pozwolą Ci wyciągnąć więcej mocy z Twojego dachu? Niekoniecznie. Otóż moduły różnią się rozmiarem. Moduł o mocy 550 Wp niekoniecznie jest zrobiony z lepszych ogniw od tego o mocy 340 Wp - może być po prostu większy.

Generalnie mniejsze moduły łatwiej jest optymalnie rozplanować na dachu, tak żeby uzyskać jak najwięcej mocy. Nie jest to jednak zasadą. Czasami korzystniejsze będzie skorzystanie z większych modułów.

Ogniwa w bardzo dużych modułach są też nieco bardziej narażone na mikropęknięcia, bo ramka nie chroni ich w takim stopniu. Różnica nie jest jednak zbyt duża.

Zamiast patrzeć tylko na moc modułów warto zatem patrzeć na ich sprawność, wyrażoną procentowo. Więcej o tym w dalszej części artykułu.

Przykład modułu o wysokiej sprawności i ogromnych rozmiarów:

Panele fotowoltaiczne wysokiej mocy Ja Solar - wygląd

JA Solar JAM72S30-550/MR

JAM72S30 - wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 12 lat gwarancji produktu
  • Wiele busbarów
  • Ogniwa cięte na pół
  • Bardzo duże rozmiary

Busbary - ich ilość i umiejscowienie

Busbary to takie przewody widoczne najczęściej z przodu ogniw. Nazywa się je też szynami zbiorczymi. W uproszczeniu można powiedzieć, że "zbierają" one ruch elektronów, poruszonych promieniami słońca - czyli ściągają prąd z ogniwa. Busbary to ważny element konstrukcji modułu. Ważne jest to, gdzie się znajdują oraz ile ich jest.

Najczęściej busbary montuje się z przodu ogniwa.

Busbary z przodu ogniwa - jakie znaczenie ma ich ilość?

Generalnie im więcej busbarów, tym wydajność modułu większa. Jednak busbary fizycznie znajdują się z przodu ogniwa, więc je zasłaniają, ograniczając dostęp do słońca. "Cień" rzucany przez busbary na ogniwo można niwelować, zmieniając kształt busbarów - z płaskiego paska na cienki drut. Istnieją jednak pewne granice. 5 busbarów to rozsądny standard, 12 busbarów to sensowne maksimum. Różnica w mocy między panelami z 5, a z 12 busbarami wynosi około 25%.

Ponadto moduły z większą ilością busbarów są nieco bardziej odporne na mikropęknięcia. Na dodatek lepiej sobie z nimi radzą, nawet gdyby wystąpiły. Otóż elektrony nie mogą "przeskoczyć" pęknięcia, zwiększając więc ilość busbarów dajemy elektronom więcej "dróg". Dobrze widać to na poniższej grafice.

Wpływ busbarów na mikropęknięcia w panelach fotowoltaicznych

Grafika LG ukazująca wpływ busbarów na niwelowanie skutków mikropęknięć. Busbary to te pionowe linie.

No więc czy ilość busbarów ma znaczenie, czy nie? Ma, ale nie musisz się temu przyglądać. Więcej busbarów ma odzwierciedlenie w wyższej sprawności oraz lepszej gwarancji uzysku, skup się więc na osiągach, a nie na szczegółach technicznych.

Położyć busbary z przodu ogniwa to najtańsze rozwiązanie, w oczywisty sposób nie jest optymalne. Zobaczmy inne rozwiązania.

Panele MWT

Panele fotowoltaiczne MWT nie mają z przodu busbarów, a zamiast nich mają tak zwane palce, przewleczone przez dziurki wywiercone w ogniwach.

Ponieważ w procesie produkcyjnym nie stosuje się tak wysokich temperatur, istnieje mniejsza szansa na uszkodzenie ogniwa w trakcie produkcji. To prawda, ale z drugiej strony takie uszkodzenia łatwo wykryć i jeśli jakaś marka wysyła produkty z takimi wadami do klientów, to po prostu jest to zła marka. Ten problem nie powinien więc dotyczyć marek o dobrej reputacji.

Przykładowy moduł:

Panele MWT wygląd

Sunport SPP-360NHEH Silverp

Panele MWT wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 12 lat gwarancji produktu
  • 30 lat gwarancji mocy
  • Bez busbarów z przodu - konstrukcja MWT
  • Ogniwa cięte na pół
  • ... ale nie układane w dwa bloki

Moduły shingled / panele typu gont

Tutaj w ogóle nie ma busbarów, a ogniwa fotowoltaiczne stykają się ze sobą bezpośrednio - są kładzione "na zakładkę" i łączone klejem przewodzącym. Umożliwia to uzyskanie wyższej sprawności, ale z drugiej strony wyprodukowanie takiego modułu kosztuje nieco więcej surowca.

Przedstawiciel: Canadian Solar

Panele fotowoltaiczne shingled - wygląd

Canadian Solar HiDM

Panele słoneczne typu gont wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 15 lat gwarancji produktu
  • 4/4 nagrody TOP PERFORMER w badaniach PVEL 2020
  • Budowa modułu typu gont

Panele IBC - najwyższa półka

Moduły wykonane w technologii IBC (interdigitated back contact, zwane też all back-contact) mają szyny zbiorcze od spodu ogniwa. Dzięki temu z automatu mają wyższą sprawność, a na dodatek szyny zbiorcze "podtrzymują" ogniwo od spodu, dzięki czemu jest niewrażliwe na mikropęknięcia.

Dlaczego inni producenci po prostu nie poprowadzą szyn zbiorczych od spodu, skoro to takie proste i korzystne? Otóż wymaga to zastosowania specjalnego rodzaju ogniw krzemowych typu N, które są zwyczajnie droższe od powszechnie stosowanych ogniw krzemowych typu P.

Przykładowy moduł:

Panele fotowoltaiczne IBC od LG - wygląd

LG NeON R

Panele słoneczne IBC od LG wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 25 lat gwarancji produktu
  • IBC - niewrażliwość na mikropęknięcia i wysoka wydajność
  • 5/5 nagród TOP PERFORMER w badaniach PVEL 2021

Najwyższa półka najwyższej półki - SunPower MAXEON

Wiesz co jest lepsze od szyn zbiorczych podpierających ogniwo fotowoltaiczne od spodu? Jednolita miedziana płytka przylepiona do całej powierzchni ogniwa.

Ta płytka nie dość, że zbiera energię z ogniwa niemal bez strat, to jeszcze sprawia, że najbardziej wrażliwy element modułu - samo ogniwo - ma wytrzymałość i ciągliwość płytki miedzi. Różnicę widać na poniższym filmiku.

Materiał promocyjny SunPower.

Ponadto ponieważ w tym przypadku zarówno dodatni, jak i ujemny biegun znajdują się na spodzie ogniwa, oddzielone cieniutką warstwą, ogniwa SunPower MAXEON lepiej reagują na cień. Nie dość, że tracą przez cień mniej mocy, to jeszcze diody bocznikowe rzadziej muszą wkraczać do akcji. Przekłada się to na nieco lepsze uzyski w warunkach rzeczywistych oraz dłuższą żywotność.

Panele SunPower są unikalne pod względem budowy. Ich cena jest oszałamiająca, ale według szacunków 95% z nich podziała 40 lat bez żadnej usterki.

Co jest lepsze, panel fotowoltaiczny szkło-szkło, czy szkło-folia?

Ostatnio popularność zyskują panele fotowoltaiczne z taflą szkła nie tylko z przodu, ale też z tyłu. Mają one kilka zalet oraz jedną wadę - są droższe. Kwestię ceny i opłacalności już omawialiśmy, skupmy się więc na zaletach.

Zaleta nr 1: Dłuższa gwarancja uzysku. Szkło jest bardziej odporne na czynniki chemiczne od folii, stąd panele szyba-szyba dłużej opierają się degradującemu wpływowi atmosfery. Podczas gdy standardowa gwarancja na uzysk ma 25 lat długości, dla paneli słonecznych tego typu standardem jest 30 lat. Po skończeniu tej gwarancji należy spodziewać się szybszej utraty wydajności.

Zaleta nr 2: Są niewrażliwe na mikropęknięcia. Tego typu panele są niewrażliwe na mikropęknięcia ogniw, na równi z modułami IBC.

Niestety panele słoneczne szkło-szkło mają też swoją ciemną stronę - otóż szyba jest cięższa od folii i chętniej się odkleja, prowadząc do odsłonięcia ogniw i w konsekwencji ich korozji. Dotyczy to szczególnie modułów bezramkowych. Oczywiście nie jest to zasadą, a porządnie wykonane moduły szkło-szkło są niemal niezniszczalne.

Więcej informacji o panelach szkło-szkło znajdziesz tutaj.

Przykładowy moduł:

Panele słoneczne glass-glass SolarWatt wygląd

SOLARWATT Vision M

Moduły fotowoltaiczne SolarWatt wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 30 lat gwarancji produktu
  • Gwarancja zawiera koszt transportu i serwisu
  • Szkło-szkło - niewrażliwe na mikropęknięcia

Czym są panele fotowoltaiczne dwustronne?

Panele fotowoltaiczne dwustronne to (najczęściej) panele szkło-szkło z ogniwami z dwiema warstwami aktywnymi. Normalne panele produkują prąd, gdy są naświetlane z jednej strony, a panele dwustronne - z obu stron. Przy właściwym ustawieniu spodnia część panelu zwiększy uzyski o kilka-kilkanaście procent.

Mamy tu kilka opcji montażu:

  • Skierowane normalnie na południe, z podsypką odbijającą światło - 10-15% lepsze uzyski
  • Ustawione na sztorc, skierowane na wschód i zachód - ma sens tylko w określonych warunkach, np. gdy zależy nam głównie na produkcji z rana i wieczorem
  • Na trackerze jednoosiowym - 6-9% lepsze uzyski

Oczywiście nie ma sensu montować tego typu paneli na dachu.

Tego rodzaju panele pv są szerzej opisane w tym artykule .

Panele z ogniwami innego typu

Wszystkie powyższe moduły korzystają z ogniw krzemowych krystalicznych najstarszej generacji. Przyszła pora na nowsze konstrukcje.

Panele z krzemu amorficznego

Krzem amorficzny to z jakichś powodów kompletne przeciwieństwo krzemu krystalicznego. Jest bardzo odporny na wysoką temperaturę, ale osiąga bardzo niską sprawność. Z tego powodu nie nadaje się na instalacje domowe i ogólnie nie jest zbyt opłacalny.

Ale to nie koniec. Otóż krzem amorficzny jest z sporymi sukcesami stosowany w panelach typu HIT lub HJT.

Panele HIT / HJT

Ogniwa typu HIT lub HJT to klasyczne ogniwa monokrystaliczne "opakowane" z obu stron bardzo cienkimi płytkami z krzemu amorficznego. To połączenie pozwala na uzyskanie tego, co najlepsze z obu światów - krzem krystaliczny daje wysoką sprawność, a amorficzny odporność na temperaturę. Ponieważ z jedno takie ogniwo to tak naprawdę kompozyt trzech ogniw, takie rozwiązanie jest dość kosztowne. Nie można mu jednak odmówić skuteczności.

Te moduły spopularyzował Panasonic, ostatnio stosuje je również REC, który w dodatku swoim zwyczajem przekraja je na pół.

Modelowy przykład:

Moduły fotowoltaiczne HJT od REC - wygląd

REC Alpha

Panele pv HJT wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 20 lat gwarancji produktu
  • Dodatkowe 5 lat gwarancji przy instalacji przez autoryzowanego instalatora
  • Ogniwa HJT cięte na pół
  • Dodatkowa ramka z tyłu, zwiększająca odporność na mikropęknięcia

Przyszła pora na rozstanie się z krzemem. Omówmy krótko panele fotowoltaiczne drugiej generacji, wykonane z innego rodzaju surowca.

Panele cienkowarstwowe CdTe i CIGS

Panele cienkowarstwowe mają bardzo dużo zalet. Są bardziej odporne na temperaturę. Ładnie wyglądają. Są niewrażliwe na mikropęknięcia, bo nie ma co w nich pękać, to nie są płytki, tylko cienkie i giętkie taśmy. Pracują świetnie w warunkach niskiego nasłonecznienia. Zupełnie inaczej reagują na cień i mają tylko jedną diodę bocznikową, zatem mają mniej rzeczy, które mogą się zepsuć. Można je wyginać w różne kształty.

Przy czym mają jedną wadę, która sprawia, że nie nadają się na instalacje dachowe - mają niską sprawność, czyli wyciągają mało mocy z metra kwadratowego instalacji. Poza tym nie wszystkie moduły cienkowarstwowe są wysokiej jakości, a te gorsze mogą cierpieć na skutek korozji TOC i innych usterek typowych modułom tego typu.

Przy odpowiednich kosztach konstrukcji i montażu to może być dobra opcja na farmy fotowoltaiczne, ale na instalacje dachowe - raczej nie, chyba że masz naprawdę duży dach, idealnie kryty blachą, bo to pozwala jeszcze bardziej zmniejszyć koszt montażu.

5 lat temu powiedziałbym też, że są tańsze w przeliczeniu PLN / Wp, bo zużywają niewiele surowca, ale teraz moduły krystaliczne są tanie jak barszcz, więc nie ma tutaj żadnej różnicy.

Od technicznej strony panele cienkowarstwowe wytwarzają znacznie wyższe napięcie niż krzemowe moduły fotowoltaiczne.

Panele cienkowarstwowe są niewrażliwe na mikropęknięcia.

Modelowy przykład:

Panele cienkowarstwowe wygląd

First Solar FS6460-P

Moduły cienkowarstwowe First Solar FS6460-P wydajność wykres

Jak czytać ten wykres?

Najważniejsze cechy, wyróżniające ten moduł:

  • 12 lat gwarancji produktu
  • 30 lat gwarancji wysokiej mocy
  • Ogniwa cienkowarstwowe CdTe - niewrażliwe na mikropęknięcia

Należy jednak pamiętać, że żaden moduł fotowoltaiczny nie jest bardziej wydajny, czy bardziej niezawodny TYLKO dlatego, że akurat jest zaprojektowany w taki a nie inny sposób. Dużo ważniejsza jest jakość wykonania i jakość zastosowanych materiałów. Na szczęście istnieją sposoby, by w miarę obiektywnie ocenić wydajność i niezawodność modułów fotowoltaicznych, bez względu na ich budowę. O tym będą kolejne nagłówki.

Porównaj wyceny i oszczędź do 30%

Wystarczy poświęcić 60 sekund na wypełnienie jednego krótkiego formularza, a skontaktujemy Cię z kilkoma firmami w Twojej okolicy. Porównaj kilka ofert za darmo, bez zobowiązań!

location

check W 60 sekund

check Za darmo

check Do 30% oszczędności

Panele fotowoltaiczne - wydajność

Panele słoneczne można podzielić na trzy kategorie pod względem sprawności:

  • Bardzo wydajne (SunPower)
  • Średnio wydajne (REC, QCells, LONGi)
  • Mniej wydajne (wszystkie polikrystaliczne)

I uwaga, mało wydajne nie znaczy złe, ale oznacza, że będziesz ich potrzebował więcej paneli, żeby uzyskać instalację tej samej mocy. Musisz wiedzieć, że wraz ze wzrostem wydajności wzrasta też (zwykle) jakość wykonania (wyrażona np. w latach gwarancji produktu), ale bardzo wyraźnie wzrasta cena. Dlatego:

  • Średnio i mało wydajne ogniwa fotowoltaiczne stosuje się na instalacjach naziemnych - bo to bardziej opłacalne, powierzchnia nie jest takim ograniczeniem, a gdyby coś się zepsuło, to łatwo to wymienić.
  • Bardzo wydajne oraz lepszej jakości średnio wydajne panele stosuje się na dachach, bo tam zwykle ograniczeniem jest powierzchnia, montaż każdego panelu kosztuje więcej, a gdyby coś się zepsuło, to wymiana jest utrudniona.

Przy czym są to tylko generalne wskazówki, a wszystko zależy od sytuacji i od kosztów.

Musimy też sprostować jedną kwestię. Otóż gdy ludzie mówią o wydajności, często mają na myśli moc lub sprawność modułu, a tych trzech pojęć nie należy mylić.

Czym się różni moc [Wp] i sprawność [%] panelu fotowoltaicznego?

Moc panelu określa, ile prądu dany panel wyprodukuje (w warunkach testowych), ale to jego wydajność (lub lepiej - sprawność) określa, w jakim stopniu dany panel przetwarza promieniowanie słoneczne w energię elektryczną. I uwaga, moc zależna jest od rozmiaru panelu, a sprawność nie. Te dwa pojęcia koniecznie trzeba rozróżniać, by móc dobrze porównać kilka paneli.

Dla przykładu spójrz proszę na poniższą tabelkę:

Producent Sharp REC Bruk Bet Solar
Panel fotowoltaiczny ND-AK310 REC320NP BEM 360Wp Prestige Power
Moc nominalna 310Wp (-0;+5Wp) 320Wp (-0;+5Wp) 360Wp (-0;+4,99Wp)
Ilość ogniw 60 ogniw 60 ogniw 72 ogniwa
Sprawność 19,10% 18,90% 18,51%
Wymiary (mm) 1640x992 1675x997 1960x992

Porównanie wielkości i sprawności modułów z 2019 roku.

Panele Bruk-betu mają najwyższą moc, ale najniższą sprawność. Przewaga w mocy wynika zwyczajnie z większej ilości ogniw. Z kolei REC ma taką samą ilość ogniw, co Sharp, są one jednak większe, w związku z czym cały panel jest większy i cięższy. Wielkość paneli ma znaczenie w tym sensie, że miejsce na dachu jest ograniczone.

Pamiętaj!

Moduł o mocy 550 Wp niekoniecznie wyciągnie więcej mocy z metra kwadratowego instalacji od modułu o mocy 320 Wp.

To wiemy, czym jest sprawność i moc. A czym jest wydajność? Nie ma tutaj jednej definicji. Idealnie wydajnością powinno się określać rzeczywiste roczne uzyski z metra kwadradowego instalacji fotowoltaicznej w danym miejscu. Rzeczywista wydajność paneli słonecznych różni się w zależności od miejsca, bo niektóre moduły lepiej radzą sobie z wysoką temperaturą, a inne z pochmurną pogodą.

Istnieją programy, które na podstawie parametrów modułu oraz pogody w danym miejscu mogą oszacować wydajność, lecz zwykli ludzie nie mają do nich dostępu. Nic to jednak, bo poniżej zaprezentujemy szereg parametrów, które możesz sam wyczytać z karty produktu i na tej podstawie porównać wydajność kilku paneli.

Czym jest tolerancja mocy panelu fotowoltaicznego?

Tolerancja mocy określa, o ile większy lub mniejszy może być wynik pomiaru mocy danego panelu w warunkach testowych. Rzecz jasna przekłada się to na wydajność w normalnym życiu. Mówiąc prosto, im wyższa dodatnia tolerancja mocy, tym lepiej. Paneli z ujemną tolerancją mocy należy unikać, bo oznacza to, że ich nominalne osiągi zostały zawyżone.

Dobrze to widać na poniższej tabelce:

Producent Panasonic LG Q.Cells Kyocera
Panel słoneczny VBHN330SJ47 LG NeON2 LG330N1C-A5 Q.PEAK DUO-G5 330 KK275P-3CD3CG
Moc nominalna (tolerancja mocy) w STC 330Wp (-0;+33Wp) 330Wp(-0;+9Wp) 330Wp (-0;+5Wp) 275Wp (-3%;+5%)
Moc max i min. w warunkach STC min 330Wp
max 363Wp
min 330Wp
max 339Wp
min 330Wp
max 335Wp
min 266Wp
max 289Wp

Pamiętaj!

Kupując moduły z ujemną tolerancją mocy pamiętaj, że istnieje ryzyko, że cała twoja instalacja będzie działać parę procent gorzej - chyba, że stosujesz optymalizatory lub mikroinwertery. Najlepiej unikać takich paneli.

Odporność na temperaturę

Sprawdza: odporność na temperaturę

Panele słoneczne najlepiej pracują w niskiej temperaturze. Testowanie ich mocy następuje we wspomnianych wyżej warunkach STC, zakładających temperaturę ogniwa równą 25°C. W praktyce ogniwa fotowoltaiczne rozgrzewają się do wyższej temperatury, a to przez płynący prąd oraz po prostu przez promienie słoneczne (skoro dany panel ma sprawność 19%, to znaczy, że pozostałe 81% energii ze słońca w większości zamienia się w ciepło).

Jaką temperaturę osiągnie panel fotowoltaiczny w normalnych warunkach pracy? Karta danych producenta paneli zawiera dwie przydatne informacje, temperatura w warunkach NOCT oraz temperaturowy współczynnik mocy (w obu przypadkach im bliżej zera, tym lepiej). Połączenie tych dwóch informacji pozwala nam ocenić, jak dany panel radzi sobie z temperaturą. Wzór wygląda następująco:

odporność na temperaturę = 100% + (temperatura w warunkach NOCT - 25) * temperaturowy współczynnik mocy

Najlepsze moduły fotowoltaiczne osiągają ponad 95% tak wyliczonej odporności na temperaturę.

Dobrej klasy moduły fotowoltaiczne osiągają wynik 92%.

Więcej na ten temat znajdziesz w tym artykule, a listę marek najbardziej odpornych na temperaturę paneli fotowoltaicznych tutaj.

Wydajność w warunkach niskiego nasłonecznienia

Sprawdza: Wydajność w pochmurne dni.

Jak wspomnieliśmy, moc paneli podawana jest w warunkach STC, czyli przy 1000W/m2. W rzeczywistości w Polsce takie nasłonecznienie to nie jest norma, a raczej wartość maksymalna. Przez większość Słońce dostarcza od 200 do 600 W/m2. Stąd warto też brać pod uwagę, jak dane panele radzą sobie w warunkach nasłonecznienia w tym przedziale.

Wymaga to wprowadzenia pojęcia względnej sprawności w warunkach niskiego nasłonecznienia, wyrażanej w procentach. Zobaczmy, jak to działa, na przykładzie.

Porównajmy panel idealny z panelem rzeczywistym (oba o mocy 300Wp) i zobaczmy jak się zachowują w pełnym słońcu, a jak, gdy słońce jest za chmurami. Dla porównania zapomnijmy o wpływie temperatury i innych czynnikach powodujących straty.

Zarówno panel idealny, jak i panel rzeczywisty w pełnym słońcu (1000W/m2) będą produkować 300W mocy. Przy nasłonecznieniu trzykrotnie mniejszym (333W/m), panel idealny będzie produkował, cóż, trzy razy mniej (100 Wp). A panel rzeczywisty? Typowy panel działa w tym nasłonecznieniu z 98% sprawnością. Czyli zamiast 100W, będzie produkować 98W.

Typową zależność nasłonecznienia od sprawności względnej przedstawiono poniżej.

Sprawność względna modułu fotowoltaicznego QCells Q.PEAK Duo-G5

Względna sprawność panelu QCells Q.Peak Duo-G5 w zależności od nasłonecznienia.

Jak widać, typowy moduł fotowoltaiczny ma najwyższą sprawność względną w zakresie 600-900 W/m2, z kolei w zakresie 200-500 W/m2 widzimy wyraźny spadek.

Najlepsze panele fotowoltaiczne zachowują 97-98% sprawności względnej w warunkach nasłonecznienia na poziomie 200W/m2.

Dobrej klasy moduły fotowoltaiczne zachowują w tych warunkach 94-96% sprawności względnej. Gorsze wyniki są oznaką niskiej jakości.

Informacje takie można czasami znaleźć w kartach produktu w postaci tekstowego opisu. Przykładowo, w karcie panelu NU-AK marki Sharp napisano, że "Redukcja wydaności przy zmianie oświetlenia z 1000W/m2 na 200W/m2 (T modułu = 25°C) jest mniejsza niż 3%." Wskazuje to na bardzo wysoką jakość tych paneli i wysoką ich przydatność szczególnie w warunkach polskich.

Stosunek NOCT / STC

Sprawdza: trochę odporność na temperaturę, bardziej wydajność w normalnym słonecznym dniu.

Istnieje jeszcze jeden sprytny sposób na ocenę wydajności panelu w warunkach bliższych rzeczywistym. Należy przyjrzeć się jego mocy NOCT i podzielić go przez wydajność w warunkach STC. Im wynik bliższy 80%, tym lepiej.

Żeby uściślić:

  • Warunki STC to 1000 W/m2 nasłonecznienia, bez wiatru i 25°C temp ogniwa. Nie zdarzają się w rzeczywistości.
  • Warunki NOCT to 800 W/m2 nasłonecznienia, lekki wiatr i ok. 45°C temp ogniwa. Lepiej odpowiada rzeczywistości.

Czyli licząc to dowiadujemy się, jak dobrze dany panel radzi sobie w normalny słoneczny, wiosenny dzień.

Oczywiście nie musisz też niczego liczyć i patrzeć na samą wydajność NOCT i porównywać ją z wydajnością NOCT innych modułów.

Model BEM-320 JKM325M-60 TSM-335 DD06M.08(II) VBHN340SJ53
Producent Bruk-bet Jinko Trina Panasonic
Wydajność STC [Wp] 330 325 335 340
Wydajność NOCT [Wp] 244 242 253 259
Stosunek NOCT / STC 73,93% 74,46% 75,52% 76,18%

Najlepsze panele fotowoltaiczne mają stosunek NOCT / STC powyżej 75%.

Dobrej klasy moduły fotowoltaiczne powinny mieć stosunek NOCT / STC powyżej 72%.

Współczynnik wypełnienia FF

Sprawdza: czystość ogniw.

Kolejnym sposobem na ocenę wydajności modułu jest wyliczenie jego współczynnika wypełnienia (fill factor), który jest stosunkiem mocy rzeczywistej do mocy pozornej. Aby to uczynić należy zagłębić się w kartę katalogową danego panelu i wyliczyć współczynnik na podstawie wzoru:

Współczynnik wypełnienia FF = (Umpp*Impp) / (Uoc*Isc)

Umożliwia to ocenę jakości ogniw, które tworzą panel. Ogniwa dzieli się na trzy klasy - A, B i C. Nas interesuje tylko A, nie warto patrzeć na B i C. Polikrystaliczne moduły wykonane z ogniw klasy A powinny mieć współczynnik wypełnienia FF powyżej 0,75. Nie wiemy, czy to samo dotyczy ogniw monokrystalicznych, ale zakładamy, że tak.

Oto wyliczenie współczynniku wypełnienia dla trzech modułów:

Zapamiętaj!

Nie bierz paneli z współczynnikiem wypełnienia FF poniżej 0,72.

Omówmy teraz kwestie związane z niezawodnością paneli.

Porównaj wyceny i oszczędź do 30%

Wystarczy poświęcić 60 sekund na wypełnienie jednego krótkiego formularza, a skontaktujemy Cię z kilkoma firmami w Twojej okolicy. Porównaj kilka ofert za darmo, bez zobowiązań!

location

check W 60 sekund

check Za darmo

check Do 30% oszczędności

Jak ocenić niezawodność paneli fotowoltaicznych?

Niezawodność oznacza brak usterek. Najważniejszym czynnikiem dla niezawodności Twojej instalacji jestporządny i rzetelny instalator. Taki nie zaoferuje Ci byle jakiego sprzętu i nie zepsuje dobrego sprzętu złym montażem.

Dobry instalator to naprawdę 4/5 sukcesu. Pozostałe informacje z tego rozdziału to 1/5 sukcesu. Pamiętaj o tym i pamiętaj też, że możemy zaproponować Ci do wyboru kilku dobrych instalatorów z Twojej okolicy.

Ale wróćmy do tematu niezawodności. Oto, jak kwestię procentowej ilości awarii ocenia jeden z najważniejszych instytutów fotowoltaicznego świata:

Panele fotowoltaiczne awaryjność wykres według DNV GL

DNV GL podało też czynniki, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie bezawaryjności:

  • Doświadczenie producenta
  • Testy, czy tylko minimalne wymagane, czy też bardziej rygorystyczne
  • Zaufanie branży wyrażające się tak zwaną "bankowalnością"
  • Wiarygodność gwarancji
  • Budowa modułu
  • Audyt fabryki
  • Jawność i kontrola użytych materiałów

Jako przeciętny Kowalski raczej nie możesz sobie pozwolić na kupno audytu w fabryce producenta danych modułów, nie masz też kontroli nad użytymi materiałami, to raczej zadanie dystrybutora. Możesz za to ocenić gwarancję na panele fotowoltaiczne, ich budowę, wyniki w PVEL (bardzo rygorystyczne testy) i doświadczenie producenta. Omówimy teraz te czynniki.

Gwarancja na panele fotowoltaiczne - rodzaje i znaczenie

Chyba wszystkie panele fotowoltaiczne są sprzedawane z "25-letnią gwarancją działania". Możesz być zaskoczony, ale w rzeczywistości te zapewnienia często nie są zgodne z prawdą. Wynika to z rozróżnienia pomiędzy gwarancją produktu oraz gwarancją na moc, które nagminnie wykorzystywane jest, żeby wprowadzić klienta w błąd.

Gwarancja na uzysk, czyli 25 lat gwarancji... na co?

Gwarancja na uzysk, lub liniowa gwarancja mocy, określa minimalną wydajność panelu fotowoltaicznego w danym okresie czasu. Niestety, gwarancja obejmuje jedynie normalną, powolną utratę wydajności. Jeśli panel po prostu przestanie działać, bo był wadliwie wykonany, gwarancja uzysku tego nie obejmuje.

Zilustrujmy to przykładem - kupujesz żarówkę z gwarancją świecenia, która głosi, że po 25 latach będzie świeciła w 80% tak jasno, jak na początku. Po 15 latach żarówka się przepala. Idziesz do sklepu ją wymienić, a tam dowiadujesz się, że gwarancja tego nie obejmuje, bo to gwarancja świecenia, a żarówka nie świeci.

Słabo, nie?

Liniowa gwarancja mocy paneli fotowoltaicznych oczywiście udziela wartościowych informacji... o ile wiesz, co w rzeczywistości ona oznacza.

Spójrz proszę na poniższą tabelę. Porównuje ona panele słoneczne ze standardową gwarancją uzysku do tych z półki premium.

Panel fotowoltaiczny TSM-335 DD06H.08(II) BEM-320 SPR-MAX3-400
Producent Trina Solar Bruk Bet Solar Sunpower
Moc nominalna (Tolerancja mocy) 335Wp (-0;+5Wp) 320Wp (-0;+4,99Wp) 400Wp (-0;+20Wp)
Gwrancja mocy po 25 latach: 80% mocy pocz. 83% mocy pocz. 92% mocy pocz.
Ile paneli na 10 kW: 30 32 25
~ Łączny uzysk (10kW, 25 lat): 222 356 kWh 230 400 kWh 236 250 kWh

Jeśli przyjmiemy liniową gwarancję mocy jako ostateczny wyznacznik sprawności paneli w czasie wtedy widzimy, że inwestując w najlepsze panele na świecie uzyskamy ok. 6% więcej mocy w porównaniu do paneli standardowych. To nie jest zbyt dużo, biorąc pod uwagę wzrastające koszty. Nie chodzi tutaj, że nie warto inwestować w panele premium - po prostu gwarancja na uzysk nie jest tu najważniejszym powodem.

To dobry moment, żeby wspomnieć, że panele szkło-szkło mają dłuższą gwarancję na uzysk, która obejmuje nie 25, a 30 lat.

Pamiętaj!

25 letnia gwarancja mocy NIE gwarantuje działania modułu fotowoltaicznego przez 25 lat!

A co się stanie, gdy już gwarancja na uzysk się skończy? Panel będzie działał nadal, chociaż od tej pory należy spodziewać się szybszej degradacji i utraty wydajności.

O ile gwarancja wydajności nie jest w naszej ocenie zbyt istotna, nie można tego powiedzieć o poniższej gwarancji.

Gwarancja produktu

Gwarancja na produkt wyraźnie odróżnia panele pv premium od pozostałych.

Obejmuje ona wszystkie wady materiału oraz wykonania, na przykład rdzę, źle podłączone ogniwa, odklejanie się folii itp. itd. Jeśli panel nagle przestał działać i nie jest to wina pobliskiego wybuchu wulkanu lub zazdrosnego sąsiada z młotkiem - możesz dochodzić swoich praw z racji gwarancji produktu.

Ważna jest długość gwarancji oraz to, co obejmuje. Spójrz na poniższą tabelkę:

Gwarancja produktu paneli słonecznych danych marek
Marka paneli słonecznych Ilość lat Pokrywa
SolarWatt 30 lat Moduł + transport + instalacja
SunPower 25 lat Moduł + transport
LG 25 lat Moduł
Panasonic 15-25 lat Moduł
Seraphim 15 lat Moduł
JA Solar 12 lat Moduł
ZNShine 10 lat Moduł
Jinko 10 lat Moduł

Górna połowa tej tabelki to panele słoneczne premium, a dolna - opcja standard typu "dobre i tanie". Korelacja między długością gwarancji i ceną paneli jest bardzo wyraźna.

Pamiętaj!

Panel fotowoltaiczny z gwarancją produktu krótszą niż 10 lat nie jest wart funta kłaków!

Ale oprócz długości, liczy się też treść umowy. Szczegóły mogą ujawnić, jakim zaufaniem producent darzy swoje produkty w rzeczywistości. Niektóre gwarancje zawierają obostrzenia, które w praktyce utrudniają skorzystanie z niej.

Istnieje więcej powodów, dla których należy zainteresować się reputacją danej marki.

Ważny jest gwarant

Reklamację należy zgłosić do instalatora. Powinien on przyjechać, ocenić jej zasadność i zająć się sprawą. Jednak co w sytuacji, gdy instalator zwinął interes?

Cóż, najlepiej, gdyby to się nie stało. Powtórzymy to jeszcze raz - dobry instalator to podstawa. Chętnie skontaktujemy Cię z kilkoma - bezpłatnie i szybko. Po prostu wypełnij poniższy kalkulator.

Dowiedz się w 60 sekund czy fotowoltaika Ci się opłaci

Jak mocno nachylony jest Twój dach?

Nachylenie dachu wpływa na koszt instalacji

Płaski

0 - 5 stopni

Prawie płaski

5-25 stopni

Normalnie nachylony

25 - 35 stopni

Bardzo nachylony

Pow. 35 st.

Różne rzeczy się zdarzają, co więc w sytuacji, gdy panele zaczynają szwankować, a instalator zwinął interes? Bez paniki, możesz wtedy zwrócić się bezpośrednio do producenta tych paneli.

Występują tutaj dwa zagrożenia - producent też może przestać funkcjonować, albo może być niedostępny, nieuczciwy i ogólnie nieskłonny do rozpatrzenia reklamacji.

Poprawnym ruchem jest więc zainwestowanie w panele fotowoltaiczne od producenta stabilnego, uczciwego i z czynnym oddziałem w naszej części świata.

Jak to rozpoznać?

My zwracamy uwagę na wartość marki, wskaźnik Altmana , status Tier-1 i wielkość przedsiębiorstwa. Sprawdzamy też, czy dany producent ma oddział w Polsce (najlepiej, dogadasz się po naszemu) lub chociaż w Europie (wtedy potrzebny jest angielski). Producenci bez oddziału w Europie otrzymują u nas punkty karne w ocenie wiarygodności.

Wyniki w PVEL

PVEL to niezależne laboratorium badające moduły fotowoltaiczne. Część wyników udostępniają publicznie w rokrocznych raportach.

Ich lektura daje doskonałą podstawę do oceny niezawodności danego panelu.

Wytrzymałość mechaniczna

Wytrzymałość mechaniczna określa, jak bardzo odporny jest dany panel fotowoltaiczny na nacisk śniegu oraz wiatru. Napór śniegu symuluje się, obciążając panel od przodu, a napór wiatru - od tyłu.

W przeszłości poświęcaliśmy wytrzymałości mechanicznej całkiem sporo uwagi. Niesłusznie. Maksymalna obciążalność mechaniczna to w rzeczywistości drugorzędna sprawa! Otóż:

  • 5400 / 2400 dla modułów krystalicznych zupełnie wystarczy nawet na gruby śnieg i silny wiatr.
  • Bardziej od budowy modułu liczy się tutaj sposób jego zamontowania
  • Obciążalność mechaniczna mówi o wytrzymałości całego modułu, ale nie o wytrzymałości na mikropęknięcia ogniw

Stąd chcąc kierować się tą właściwością szybko dochodzimy do paradoksów.

Na przykład niektórzy producenci szczycą się, że ich moduły mają dużo wyższą obciażalność, ale z instrukcji montażu wynika, że tylko gdy są zamontowane nie na dwóch szynach, a na trzech. Otóż każdy moduł, zamontowany na trzech szynach, będzie miał nadzwyczajną obciążalność, niekoniecznie więc taki moduł sam w sobie jest niezwykły. Zastosowanie trzeciej szyny oczywiście zwiększa koszty.

Ponadto obciążalność mechaniczna mówi o tym, co trzeba zrobić, żeby uszkodzić moduł w sposób widoczny z zewnątrz, ale nie obejmuje to mikropęknięć ogniw. Badania PVEL wyraźnie pokazują, że w wielu modułach, certyfikowanych do 5400 Pa maksymalnego obciążenia, ogniwa pękają już przy nacisku 1000 Pa. Z tego powodu wysokie maksymalne obciążenie nie daje informacji o tym, czy moduł jest odporny na mikropęknięcia.

Są też sytuacje odwrotne - moduły cienkowarstwowe First Solar mają maksymalną obciążalność "zaledwie" 2400 Pa, a mimo to są całkowicie niewrażliwe na mikropęknięcia ogniw.

Budowa

    Jak ocenić czy jedna konstrukcja jest bardziej niezawodna od drugiej? Nie ma na to prostej odpowiedzi. Nie jest to też najważniejsza sprawa. PVEL podkreśla, że najważniejszy jest dobór materiałów i wykonanie modułu w fabryce z dobrą kontrolą jakości. Znaczy to, że w teorii bardziej niezawodna konstrukcja może być po prostu gorzej wykonana.

    Jednak pewne rzeczy zostały udokumentowane ponad wątpliwość:

    Budowa Mocne strony Słabe strony
    Panele IBC
    /all back contact
    Niewrażliwe na
    mikropęknięcia
    ?
    Panele szkło-
    szkło
    Niewrażliwe na
    mikropęknięcia
    Nieco bardziej narażone
    na rozklejanie
    Panele cienko-
    warstwowe
    Niewrażliwe na
    mikropęknięcia
    Niektóre konstrukcje są
    narażone na korozję
    warstwy TOC

    Oczywiście "nieco bardziej narażone" nie zmienia faktu, że dobrze zrobione moduły radzą sobie doskonale. Naprawdę wszystko zależy od staranności wykonania.

    Można dostrzeć też inne, pomniejsze korelacje.

    PVEL ogłosiło, że jeśli chodzi o odporność na mikropęknięcia, zaobserwowano co następuje:

    • Moduły małe są nieco lepsze od dużych
    • Połówki ogniw są nieco lepsze od całych
    • Ogniwa monokrystaliczne są nieco lepsze od polikrystalicznych
    • Im więcej busbarów tym lepiej

    Z kolei DNV GL podczas 2020 PV Reliability Workshop przedstawili wyniki testów, w których można dostrzec, że jeśli chodzi o odporność na rozklejanie (próba DH2000):

    • Całe ogniwa są nieco lepsze od połówek
    • Im mniej busbarów tym lepiej

    Ale szczerze mówiąc różnice wewnątrz danej grupy są znacznie większe niż między średnimi wynikami grup. To znaczy, że jeden moduł z ogniwami ciętymi na pół różni się od drugiego znacznie bardziej, niż średnio panele z ogniwami tego typu od paneli z całymi ogniwami.

    Czyli ponownie, wszystko zależy od jakości wykonania.

    Ile kosztują panele fotowoltaiczne?

    Dobrej jakości mikroinstalacja kosztuje od 4 do 6 tysięcy PLN za każdy 1 kWp mocy. Moduły fotowoltaiczne stanowią 40-50% kosztów. Oczywiście istnieją panele dużo droższe, ale istnieją też dużo tańsze. Jak to ugryźć? Czy szukać oszczędności za wszelką cenę? Jak określić, który panel jest naprawdę opłacalny?

    Są trzy półki cenowe paneli fotowoltaicznych:

    • drogie (opłaca się)
    • tanie (opłaca się)
    • bardzo tanie (NIE opłaca się)

    Najważniejsza rada, jaką musisz usłyszeć, brzmi: nie opłaca się kupować najtańszych paneli.

    Jeśli kupisz drogie panele z marki premium, to wprawdzie zabulisz, ale dostaniesz coś, co się nie rozleci, przetrzyma każdą niepogodę i utrzyma wysoką wydajność przez 25 lat. Znaczy, inwestycja bezpieczna. A nawet najdroższe moduły fotowoltaiczne zwrócą się po kilkunastu latach i przyniosą spore oszczędności, znaczy inwestycja zyskowna. Opłaca się.

    Jeśli mądrze kupisz panele tanie, to zapłacisz rozsądne pieniądze za dobrą jakość (najlepiej skorzystaj z polecanych przez nas marek i instalatorów). Takie panele będą działać i przynosić zyski, o ile nie masz pecha, a nawet jeśli masz, to koszt ich wymiany w dalszym ciągu się kalkuluje (poza tym za 10 lat panele pewnie będą jeszcze tańsze i lepsze). Znaczy inwestycja bezpieczna i zyskowna.

    Jeśli jednak pokusisz się na najtańsze panele słoneczne, to prawdopodobnie zepsują się wkrótce po końcu ich krótkiej gwarancji, albo nawet wcześniej. I nie, nie zepsują się wszystkie naraz, tylko będą się psuć po kolei - a Ty za każdym razem będziesz musiał wzywać ekipę. Za każde wejście na dach zapłacisz - bo akurat ta gwarancja obejmuje produkt, ale nie jego transport ani montaż. I tak zamiast działającej instalacji masz wieczny problem. Słowem, nie opłaca się za bardzo oszczędzać.

    Tym bardziej, że instalacja ze średniej półki zwraca się w 7-9 lat.

    Nasi intalatorzy nie są najtańsi, ale to tak naprawdę zaleta

    Jak mocno nachylony jest Twój dach?

    Nachylenie dachu wpływa na koszt instalacji

    Płaski

    0 - 5 stopni

    Prawie płaski

    5-25 stopni

    Normalnie nachylony

    25 - 35 stopni

    Bardzo nachylony

    Pow. 35 st.

    Skoro ustaliliśmy podstawy, to jak porównać cenę i opłacalność paneli pv? Czy istnieją jakieś matematyczne sposoby? Ależ tak.

    Czy panele fotowoltaiczne są opłacalne? Jak to porównać?

    Wystarczy podejść do sprawy matematycznie. Trzeba zebrać dane z kilku modułów i zobaczyć, co dostajemy za każdą wydaną złotówkę - ile mocy [Wp], ile minimalnego gwarantowanego uzysku [kWh] i ile lat gwarancji produktu. Żeby porównanie było fair panele powinny być podobnej wielkości. Poniższa tabelka zawiera przykładowe wyliczenia.

    Panel fotowoltaiczny JKM280PP-60 TSM-335 DD06H.08(II) REC 320 TP2M SPR-MAX3-400
    Producent Jinko Trina Solar REC Sunpower
    Moc nominalna (Tolerancja mocy) 280Wp (-0;+8Wp) 335Wp (-0;+5Wp) 325Wp (-0;+5Wp) 400Wp (-0;+20Wp)
    Sprawność 17,11 19,70% 19,50% 22,60%
    Cena (1 szt, sklep online, Q12020): 454,00 zł 571,00 zł 639,00 zł 1 922,00 zł
    Gwarantowana moc po 25 latach: 80,7% mocy pocz. 80% mocy pocz. 80,7% mocy pocz. 92% mocy pocz.
    Długość gwarancji na produkt: 10 lat 10 lat 20-25 lat 25 lat
    Ile płacisz za 1Wp mocy: 1,62 zł 1,70 zł 1,97 zł 4,81 zł
    Szacowany uzysk w ciągu 25 lat: 6219 kWh 7411 kWh 7219 kWh 9450 kWh
    Wyprodukowane kWh za 1 PLN (25 lat): 13,7 kWh/PLN 12,98 kWh/PLN 11,3 kWh/PLN 4,92 kWh/PLN
    Ile płacisz rok gwarancji na produkt: 45,40 zł 57,10 zł 25,56 zł 76,88 zł

    (Dużo) więcej przykładów znajdziesz w tym artykule o cenach . Nie uwzględniono tutaj strat przesyłowych, strat na inwerterze oraz tych wynikających z autokonsumpcji, ponieważ porównujemy tylko panel z panelem.

    Z tej tabelki wynika, że nawet najdroższe moduły fotowoltaiczne zarobią na siebie i przyniosą zysk. Jednak tańsze panele przynoszą zysk szybciej. Trzeba pamiętać jeszcze, że SunPower będzie pewnie działał jeszcze wiele lat po tym, jak się skończy gwarancja liniowa.

    Czy mniej wydajne ogniwa fotowoltaiczne zawsze się bardziej opłacają? Niekoniecznie. Pamiętaj, że (szczególnie w przypadku instalacji domowych) płacisz też za montaż każdego panelu. Ile? To w dużym stopniu zależy od rodzaju dachu. Rozpiętość jest dość znaczna, od 50 do 120 PLN za sztukę. Z tego powodu czasami lepiej wybrać wydajniejsze ogniwa (powierzchnia i ciężar instalacji też ma duże znaczenie).

    Pamiętaj!

    Zapamiętaj trzy zasady

    • Nie kupuj najtańszych paneli
    • Podejdź rozsądnie do wydajności paneli w instalacji
    • Nawet najdroższe panele fotowoltaiczne się opłacają

    Czas lektury 14 min

    Czytaj dalej arrow

    Czas lektury 18 min

    Czytaj dalej arrow

    Bibliografia i najważniejsze źródła

    Dlaczego właściwie miałbyś ufać temu, co mówimy? Bo posługujemy się wiarygodnymi źródłami. Oto niektóre z nich:

    • David Miller i inni, 2020 PV Reliability Workshop, opublikowane przez NREL.
    • Cracking Down on PV Module Design: Results from Independent Testing, opublikowane przez PVEL.
    • Marc Köntges i inni, Assessment of Photovoltaic Module Failures in the Field opublikowane przez International Energy Agency Photovoltaic Power Systems Programme.
    • David Moser i inni, Technical Risks in PV Projects opublikowane przez The Solar Bankability consortium i TUV Rheinland.

    Legenda czytania wykresów wydajności

    Wykres wydajności modułu pokazuje, jak radzi on sobie na tle konkurencji. Gruba zielona linia to poziom tego modułu. Linie przerywane symbolizują wyniki innych modułów o wynikach słabych (czerwona), dostatecznych (żółta) i premium (zielona).

    Wyjaśnienie poszczególnych parametrów:

    Symbol sprawności w wykresach wydajności modułów pv

    - Sprawność, czyli moc modułu przez jego rozmiar.
    Wyższa sprawność to więcej energii z metra instalacji. Podstawowy parametr, który poniższe tylko uzupełniają.

    Symbol wypełnienia FF w wykresach wydajności modułów pv

    - Współczynnik FF, który mówi o czystości ogniw.
    Ogólny wskaźnik jakości ogniw.

    Symbol odporności na temperaturę w wykresach wydajności modułów pv

    - Odporność na temperaturę na podstawie strat Pmax oraz temperatury NOCT.
    Im wyższa, tym straty związane z temperaturą są niższe.

    Symbol gwarancji mocy w wykresach wydajności modułów pv

    - Gwarancja mocy uwzględniająca długość gwarancji i moc na końcu.
    Im lepsza, tym moduł dłużej zachowa wysoką wydajność.

    Symbol stosunku STC do NOCT w wykresach wydajności modułów pv

    - Stosunek mocy w warunkach STC do mocy w warunkach NOCT
    Pokazuje, jak moduł radzi sobie w warunkach bliższych rzeczywistym (wyższa temperatura, niższe nasłonecznienie).

    Symbol sprawności względnej w warunkach niskiego nasłonecznienia w wykresach wydajności modułów pv

    - Sprawność w warunkach niskiego nasłonecznienia
    Pokazuje, jak moduły radzą sobie w warunkach bardzo niskiego nasłonecznienia.

    Powiązane artykuły, które mogą Ci się spodobać

    Czas lektury 16 min

    Czytaj dalej arrow

    Czas lektury 7 min

    Czytaj dalej arrow

    Czas lektury 16 min

    Czytaj dalej arrow

    Czas lektury 3 min

    Czytaj dalej arrow